Türkan İldeniz: Yirminci Yaş Yangınları

Kayıp bir kadın şair. Çoğunuz ismini benden duyuyorsunuzdur.

"Kadını kadına anlatma" görevini üstlenen ilk kadın şairlerimizden kendisi. Öyle tatlı, dönemine uygun isyanları ve aşkları var ki, okurken çok seveceksiniz eminim.

"Kınamalar çoğalırsa çoğalsın işte

Sana yaşıyorum teki tekine.

Al ellerimi, al ısıt inadına

Sebepsiz olmasın kıskançlıkları.

....

Varsın çoğalsın kınamalar - duyan kim

Erkekçe solukla yakınımda - ürpereyim."

Bunca zaman sevilen erkeğe karşı hep bir adım geride olmamız söylendi. Bunun "Hanım hanım kız" rolüne uydurulduğunu gördük. Sevdiğimizi söyleyemezdik, ayıplanırdık. "Bize ilk geleni sevdik." diyordu bir şair. Bizi ilk istemeye gelene aşık olmak zorundaydık. Toplumsal baskı işte. İşte o dönemin şairi Türkan Hanım. Her şeye rağmen kınamalara karşı isyankar!

Her dizesinde kasılan ve sıkılan bir kadının bütün yargıları bir kenara atıp aşka gittiğini gördüm. "Beni senden zorla kopardılar yiğidim" derken imkansız aşklarda nasıl boğulduğunu, sevdiğine adetler yüzünden özgürce kavuşamayan kadının göğsünün nasıl sıkıştığını bildim. "Çok zor sevişmeyi özlemek" demiştim sevdiğim için bir şiirimde. Onunla sohbet, ona sarılmak her şeyden mühim demek istiyordum esasında.

Türkan İldeniz en cesur ve en güzel kadınımdır. İnsanı sevmek önce.

"Benim yazgım

Cümle sevgilerden uzak."

Bir kadın bir erkeği nasıl sever, nasıl ister, nasıl bekler, ona neler verir sorularının tüm cevabı bu şiirlerde.

"Beni ilk öpenin sen olmasını istiyorum."

İlk öpücüğün ateşiyle yanmak, genç kızlığın engel tanımayan adayışları..

Lirizmin coşkusuyla....

"Beni sen ittin tehlikede yaşamaklara

Beni sen zorla ittin hatırlatırım

Gitme dedim gözlerimce yalvardım

Işıklara büyülenmiştin

Işıklara koştun beni karanlık bıraktın.

Oysa ben ezilecek kız değildim biliyorsun

Bayrak açmış orduyu çiğner de geçerdim

Tek seni çiğnemedim, çiğnemek istemedim

Acımak kuşandım sana sonra sevmek denedim.

Seni ben yoğurdum, işledim, ben çizdim

Tuttun çaresizliğimi kollayıp bir casus gibi sen

Umulmaz zamanlarda bıraktın beni gittin

Dönemem artık istesem de dönemem

Geçtiğim bütün köprüleri yaktım anla." (1965)