İran Edebiyatı'nın büyük şairi Şirazlı Sadi

Şirazlı Sadi'nin edebi dili oldukça sade ve akıcıdır. Bize hayattan kıssalar anlatır. Diğer bir deyişle hikayelerinde okuyucularına kıssadan hisse verir.

Bugün de kullandığımız pek çok atasözü ve deyimin sahibidir, ulaştıranıdır .

İran'ın Şiraz kentinde 1210 yılında gözlerini dünyaya açtı Sadi.

Çok küçük yaşta babasını kaybetti. Dedesi ve amcası tarafından yetiştirildi.

Bağdat'ın medreselerinde, en iyi alimlerden öğrenim gördü. Hayatını öğrenmeye ve öğretmeye adadı. 30 yıl boyunca diyar diyar gezdi birçok insanla karşılaştı, karşılaştığı insanlardan hayat hakkında bir sürü şey öğrendi ve hikayelerinde bunları yazdı.

Sadi 30 yıllık seyahatı sonrası memleketi Şiraz'a dönerek şiirlerini yazmaya başladı. Mesnevi türünün büyük ustası olarak görüldü.Gazeli geliştiren, son haline getiren kişidir. Daha hayattayken büyük üne ulaşmıştır. 20'den fazla eseri bulanan Sadi'nin en çok bilinen eserleri Gülistan ve Bostan'dır

Bugün ünü sadece İran sınırlarında değil Doğu'yu aşıp Batı'ya kadar ulaşmıştır.

1258 yılında tamamladığı eseri Gülistan Veliaht 2. Sa'd adına yazılmış ona sevgisini, saygısını ve bağlılığını gösterir. Eser manzum ve mensur karışık şekilde yazılmış ve 8 bölümden oluşur.

Bölümler şöyledir; hükümdarların hal ve haraketleri, dervişlerin ahlakı, kanaatin fazileti, susmanın faydası, sevgi ve gençlik, takatsizlik ve ihtiyarlık, ahlak ve terbiyeye dair sonuncusu da Sadi'den öğütler bölümüdür.

Gülistan'dan alıntılar:

Ey iyiliklerini elinde tutup

Kötülüklerini saklayan kişi

Geçmeyen akçeyle yarın ihtiyaç gününde

Ne alabilirsin ki?

Sevgisiz bakılırsa

Yaratılmışların en güzeli

Hz. Yusuf bile çirkin görünür.

Fakat sevgiyle bakan göz,

Çirkin suratlı cadıyı, peri

Şeytanı, melek görür.

Söndürmek elindeyken ateşi söndür.

Bir parlarsa bütün dünya olur kül.